Your roadmap · आपका रोडमैप
- 1
Admission & first meetingप्रवेश और पहली मुलाकातEnquire at your nearest NDSS centre, meet the teacher, fix the batch time and get your study material.
- 2
Term 1 (April – September)प्रथम सत्र (अप्रैल – सितंबर)First half of every subject, with a unit test every month.
अपठित-अवबोधनम्रचनात्मक-कार्यम्व्याकरणम्: सन्धिः समासः चव्याकरणम्: प्रत्ययाः वाच्यं च
- 3
Half-yearly examअर्धवार्षिक परीक्षाHalf-yearly test on the first-term chapters, with a report to parents.
- 4
Term 2 (October – January)द्वितीय सत्र (अक्टूबर – जनवरी)Second half of every subject, with unit tests.
व्याकरणम्: समयः अव्ययानि अशुद्धिसंशोधनम्शेमुषी: पाठाः 1-6शेमुषी: पाठाः 7-12
- 5
Revision & mock testsरिवीजन और मॉक टेस्टFull-syllabus revision, sample papers and board-pattern mock tests.
- 6
Annual / board examवार्षिक / बोर्ड परीक्षाClass 10 annual / board exam.
- 7
Online tests & resultऑनलाइन टेस्ट और रिज़ल्टTake the tests online; your marks and result show in your student login and at the centre.
Syllabus · पाठ्यक्रम
1 subject · 7 chapters · 33 topics
01अपठित-अवबोधनम्
4 topics+
- अपठित गद्यांश
- एकपदेन और पूर्णवाक्येन उत्तर
- उपयुक्त शीर्षक
- भाषिक कार्य: कर्ता-क्रिया, विशेषण-विशेष्य, पर्याय-विलोम
02रचनात्मक-कार्यम्
4 topics+
- मञ्जूषा की सहायता से पत्र-लेखनम्
- चित्र-वर्णनम्
- अनुच्छेद-लेखनम्
- हिन्दी वाक्यों का संस्कृत में अनुवाद
03व्याकरणम्: सन्धिः समासः च
5 topics+
- व्यञ्जन सन्धि: जश्त्व, श्चुत्व, अनुस्वार, परसवर्ण
- विसर्ग सन्धि: उत्व, सत्व, लोप
- समास: अव्ययीभाव और तत्पुरुष
- समास: द्वन्द्व और बहुव्रीहि
- समास-विग्रह अभ्यास
04व्याकरणम्: प्रत्ययाः वाच्यं च
4 topics+
- तद्धित प्रत्यय: मतुप्, ठक्
- तद्धित प्रत्यय: त्व, तल्
- स्त्री प्रत्यय: टाप्, ङीप्
- वाच्य परिवर्तन: कर्तृवाच्य से कर्मवाच्य
05व्याकरणम्: समयः अव्ययानि अशुद्धिसंशोधनम्
4 topics+
- समय लेखन: सपाद, सार्ध, पादोन
- अव्यय पदों का प्रयोग
- वचन, पुरुष, लिङ्ग सम्बन्धी अशुद्धि-संशोधनम्
- लकार सम्बन्धी अशुद्धि-संशोधनम्
06शेमुषी: पाठाः 1-6
6 topics+
- शुचिपर्यावरणम्
- बुद्धिर्बलवती सदा
- व्यायामः सर्वदा पथ्यः
- शिशुलालनम्
- जननी तुल्यवत्सला
- सुभाषितानि
07शेमुषी: पाठाः 7-12
6 topics+
- सौहार्दं प्रकृतेः शोभा
- विचित्रः साक्षी
- सूक्तयः
- भूकम्पविभीषिका
- प्राणेभ्योऽपि प्रियः सुहृद्
- अन्योक्तयः
About this course
You will be able to
- संस्कृत अपठित गद्यांश पढ़कर प्रश्नोत्तर और भाषिक कार्य करना
- व्यञ्जन और विसर्ग सन्धि तथा समास के भेद पहचानना और विग्रह करना
- तद्धित और स्त्री प्रत्यय, वाच्य परिवर्तन, समय-लेखन और अव्ययों का शुद्ध प्रयोग करना
- शेमुषी (द्वितीयो भागः) के पाठों का भावार्थ, कथा-सार और प्रश्नोत्तर लिखना
- पत्र-लेखन, चित्र-वर्णन और हिंदी वाक्यों का संस्कृत अनुवाद करना
- बोर्ड परीक्षा के पैटर्न पर समय के भीतर प्रश्नपत्र हल करना
Who it is for
- सीबीएसई और यूपी बोर्ड के कक्षा 10 के विद्यार्थी जिनका एक विषय संस्कृत है
- वे विद्यार्थी जो संस्कृत व्याकरण में पूरे अंक लाना चाहते हैं
- वे विद्यार्थी जिन्हें अनुवाद और पाठ-आधारित प्रश्न कठिन लगते हैं
What you need
- कक्षा 9 संस्कृत उत्तीर्ण
- एनसीईआरटी की कक्षा 10 संस्कृत पुस्तक शेमुषी (द्वितीयो भागः) और व्याकरण अभ्यास पुस्तिका
Online tests & result
Practice and unit tests online; marks and result show in your student login and at the centre.
Student login →
Questions
क्या पाठ्यक्रम बोर्ड के अनुसार है?
हाँ। एनसीईआरटी की वर्तमान शेमुषी (द्वितीयो भागः), अपठित, रचना और व्याकरण - सीबीएसई और यूपी बोर्ड के अनुसार। बोर्ड द्वारा हटाए गए पाठों की सूचना कक्षा में दी जाती है।
क्या व्याकरण में पूरे अंक लाए जा सकते हैं?
हाँ। सन्धि, समास, प्रत्यय, वाच्य और समय-लेखन नियम-आधारित हैं; नियमित अभ्यास से पूरे अंक संभव हैं।
क्या सैंपल पेपर हल कराए जाते हैं?
हाँ। बोर्ड सैंपल पेपर, पिछले वर्षों के प्रश्नपत्र और प्री-बोर्ड टेस्ट कराए जाते हैं।
टेस्ट कितनी बार होते हैं?
हर पाठ और व्याकरण इकाई के बाद टेस्ट, मासिक टेस्ट तथा अर्धवार्षिक और प्री-बोर्ड परीक्षाएँ।